Üyelik Girişi eğer ilk gelişiniz ise, Üye Olunuz!
Selam5 %100 ücretsiz arkadaşlık sitesi
REKLAM OLARAK GÖZÜKECEK KOD
>  Anasayfa > Makaleler > Yabancı Diller > Makedonca > Makedon dili hakkinda bilgi ve makedonca tarihi


Makedon dili hakkinda bilgi ve makedonca tarihi
Tarih 06/03/2013 04:59 Yazar Onur Okuyanlar 2395   Sayfa Numarası 5277
Print Pdf RSS
Makedonca, dokuzuncu yüzyılda yazı dili olarak gelişmeye başlamasına rağmen, bazı Balkan Slav ülkeleri tarafından yüzyıllarca inkar edilip; yasaklanmış ya da dillerinin bir ağzı olarak gösterilmeye çalışılmıştır.

Bu nedenden diğer ülkelerde olduğu gibi, Türkiye'de de yeterince tanınmamış bir dildir. Gerçekte kırk yıl öncelerine kadar Slav dillerinden söz edilirken Makedoncanın varlığından pek söz edilemez, onunla ilgili çok az bilgi verilirdi.


Oysa Makedonca, Rusça, Sırpça, Slovence, Bulgarca gibi Slav grubu dillerinden biridir. Bu dil beşinci yüzyılda Balkan Yarımadası'na yerleşen Slav obaları arasında oluşmaya başlamıştır. Balkan dillerinin etkisiyle, daha doğrusu Balkan dilleriyle ilişki kurarak gelişen Makedonca, onbeşinci yüzyılda yazı dili olarak da varlık göstermiştir. Osmanlılar döneminde, Türkçe'nin etkisinde kalmıştır.

Makedon Slav dilinin, bir edebiyat dili olarak gelişmesinde Kiril ve Metodiy kardeşlerin payı büyüktür. 962 yılında Büyük Moravya kınezi Rastislav, ülkesini Almanların kültürel ve siyasî alandaki etkisinden kurtarabilmek için, Bizans çarı üçüncü Mihaylo'dan, Moravya'da Slav dili üzerine çalışacak aydın kişilerin gönderilmesini rica eder. Bizans çarı, kendi insanlarını göndermekle Moravya'yı etkisi altına alabileceğini düşünerek, Rastislav'in bu ricasını kabul eder ve oraya Selanikli Kiril ile Metodiy kardeşleri gönderir. Bu iki kardeş, Moravya Slavlarına Hıristiyanlığı kabul ettirmek için bazı dini kitapları Yunanca 'dan, Selanik'te yaşayan Makedon Slavlarının konuştuğu Slav diline çevirmeye girişir. Ama çeviri işine

başlamadan önce, Glagoliça diye adlandırılan 38 harfli bir alfabe hazırlarlar. Böylece Selanik'te yaşayan Makedon Slavları'nın edebiyatı gelişmeye başlar.

Makedon Slavları'nın ya da eski Slav edebiyat dili, daha sonraki yıllarda Kiril ve Metodiy'nin öğrencileri Ohrili Kliment ve Naum tarafından geliştirilir. Kliment ile Naum onuncu yüzyılın başlangıcında, Ohri Gölü kıyısında, Ohri Okulu olarak bilinen o dönemin en önemli Slav kültür merkezini kurarlar. Bu eğitim-kültür merkezi etrafında toplananlar, dinî kitapların kopyelerini yapmakla birlikte özgün eserler de yaratırlar. Burada, Kliment Ohridski'nin yazdığı metinlerin ayrı bir ağırlığı vardır. Bu ünlü aydın eserleri ve çalışmalarıyla, Slav yazın dilinin gelişmesi ve dana geniş çapta tanınması için büyük emek harcar.

Orta çağda Doğu ve Batı arasındaki savaşlar o dönem kilisenin ikiye bölünmesine neden olunca, Slavlar da Ortodoks ve Katolikler diye ikiye ayrılırlar. Bu, hayatlarını ayrı din, siyaset ve kültür koşulları altında sürdürmeye devam eden Slavların, yazı dilinin de değişik imkânlar içinde gelişmesine neden olur. Makedonca, başta Yunan ve Bulgar kiliselerinin amansız etkisi yüzünden, on iki Slav dili arasında en geç gelişen edebiyat dili olmuştur. Makedon halk dilinin yazı dili olarak gelişmesini 16. yy. ile 19. yy. arasındaki elyazmalarından izlemek mümkündür.

Elverişli olmayan tarih koşullarına rağmen Makedon yazı dili, ancak Ondokuzuncu yüzyılın sonlarında ciddi bir biçimde ele alınmıştır. Bu alanda emek veren Dimitar Miladinov (ölümü, İstanbul, 1862) ile kardeşi Konstantin yanısıra Rajko Jinzifov, Grigor Pırlıçev, Yordan Hacı Konstantinov - Cinot'u da saymak gerekir. Örneğin, Konstantin Miladinov'un şiirleri Struga halk dilinde yazılmıştır. Bu yüzyılda Yoakim Kırçovski ile Kiril Peyçinoviç'in de kitapları yayınlanmıştır. Dinî ve ders verici içerikliğine rağmen bu kitapların, halk dilinin edebiyat dili olarak biçimlenmeşinde büyük bir önemi vardır. Aynca Georgi Pulevski, 1875 yılında Makedonca - Arnavutça - Türkçe olmak üzere üç dilde bir sözlük yayınlamıştır. Sözlüğün bir yerinde “Yurdumuz Makedonya, bizler de Makedonuz" diyen yazar, Makedon dilbilgisinin bir an önce yazılması gerekliliği üzerinde durmaktadır.

Yirminci yüzyılın başlarında yaşayan Kirste Misirkov, "Makedon İşleri" adlı kitabında, Makedon edebiyat dilinin ana kurallarını çizmiş ve Makedonların Bulgar, Sırp ve Yunan propagandalarından kurtulup, kendi millî kültürlerini kurmaları gerektiğine işaret etmiştir. Kırste Misirkov'a göre millî özgürlük ve millî dil için ortak savaş yapılmalıdır. O, bu kitabında Makedon edebiyat dilinin hangi bölgenin ağzına dayanması gerektiğini de açıklar.

İki dünya savaşı arasında, yazılmış ve yayımlanmış sanat eserleri olmasına karşın, (Vasil İlyovski, Anton Panov, Risto Kirle, Voydan Çernodrinski, Koço Ratsin, Köle Nedelkovski ve diğer yazarların tiyatro oyunları ve şiirleri) Makedon edebiyat dili, ancak İkinci Dünya Savaşından sonra, yeni temeller üzerine kurulan Yugoslavya'nın Makedonya Cumhuriyeti'nde, özgür olarak gelişmeye başlamıştır.

Yugoslavya'nın, Nazi Almanya ve yandaşlarının esareti altında bulunduğu günlerde, (1944 yılının Ağustos ayı) Prohor Pçinski Manastırında ilk kez toplanan Makedonya Halkı Temsilcilerinin en yüksek temsil organı, Makedonca'nın, devletin resmî dili olmasına karar verir. Bir kaç ay sonra resmî olarak Makedon Alfabesi de kabul edilir, ardından özel bir komisyon imla kurallarını yayımlar.

Makedon ulusunun tarihinde ilk defa özgür olması ve özgür bir devlet kurması, halkın çeşitli alanlarda olduğu gibi eğitim ve kültür alanında da büyük bir hızla gelişebilmesi için gereken koşulları yaratır. Böylece gazeteler, dergiler ve kitaplar yayımlanıyor. Büyük şehirlerde tiyatrolar açılıyor. Sözün kısası, çok yoğun bir eğitim ve kültür yaşamı başlıyor. Bugün, İstanbul dahil, dünyanın birçok üniversitesinde okutulan Makedonca, bir edebiyat dili olarak hızla gelişmektedir. Eli kalem tutan aydınlar kültür yaşamında öncülük yapmaktadır. Özellikle şairler. Bunlar, yüzyıllar boyunca tarihi nedenler yüzünden tanınmayan, yasaklanan bir dilin sesini yükseltmeye, yılların adaletsizce açtığı büyük bir boşluğu doldurmaya çalışıyorlar. Balkanlarda, diğer ulusların yüzyıllar boyunca elde ettiği başarıya varabilmek için, Makedon yazar ve şairleri aralarında âdeta yarışıyorlar. Şairler, Makedonca'nın yüce bir sesi, bayrağı olmuş, içlerindeki özgürlük coşkusu taşmıştır.



Google'da sayfamıza destek olmak için (G+1) tuşuna basınız.

Tags - Face Twi
Yorum Yok, İlk Yorum Ekleyen Siz olun!
Arama
Takvim
Eylül 2019
P S Ç P C C P
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30
 
.